Telugology - technology podcast in telugu

11, అక్టోబర్ 2020, ఆదివారం

సరళమా సులువా ? Simple or Easy ?

సరళమా సులువా ? Simple or Easy ?
సంక్లిష్టతని గమనిచుకుంటూ సరళతరమయిన కల్పనతో సాఫ్ట్వేర్ సృజన ఉపయోగకరమయిన పని అని అనుభవం నేర్పిన పాఠం

Vijay Gudimella · Podcastu-saralata - Simple or easy

28, ఆగస్టు 2020, శుక్రవారం

వర్షన్ కంట్రోల్ - Version Control

వర్షన్ కంట్రోల్ - Version Control
ఉద్యోగాల్లో చేరాక వెర్షన్ కంట్రోల్ లేకుండా అడుగు ముందుకు సాగదు ..అలాంటప్పుడు దాని మీద అవగాహన ముందుగానే వుండటం మంచిది ఈ శీర్షికలో వర్షన్ కంట్రోల్ అంటే ఏంటో చూద్దాం..

Vijay Gudimella · Poscastu-versioncontrol

12, ఆగస్టు 2020, బుధవారం

కంప్యూటర్ లేకుండానే ప్రోగ్రామ్మింగ్ నేర్చుకోవచ్చా ? [Coding without computers]

కంప్యూటర్ లేకుండానే ప్రోగ్రామ్మింగ్ నేర్చుకోవచ్చా ? [కోడ్ ఆట ]

ప్రోగ్రామింగ్ అనేది ఒక ఆలోచనా సరళి/విధానం ఇది అలవర్చుకోవటానికి కంప్యూటర్ అక్కర్లేదు . చిన్న పిల్లలకి ముఖ్యంగా ఈ కంప్యూటర్ అందుబాటులో లేని మరియు అటువంటి వాతావరణం చుట్టుపక్కన లేనటువంటి గ్రామీణ ప్రాంతాలలో పిల్లలకి చిన్నప్పుడే ఈ తరహా ఆలోచనా విధానాన్ని పరిచయం చెయ్యటం ద్వారా వారిని భవిష్యత్తులో నేర్చుకోవాల్సిన విషయాలకి సంసిద్ధులని చేసిన వాళ్ళం అవుతాము. కొన్ని బోర్డు గేమ్స్ ద్వారా కొందరు ప్రోగ్రామ్మింగుని పరిచయం చేయటం చూసాను. మన తెలుగు రాష్ట్రాలలో పిల్లలకి ఇంకా సులువుగా అర్ధమయ్యేలాగా మా పిల్లకాయలతో కలిసి ఒక చిన్న ఆట తయారు చేసాము . వాళ్ళు బాగా ఉత్సాహంగా ఆడారు. మీరు కూడా మీకు తెలిసిన పిల్లలకి ఈ ఆతని పరిచయం చేయొచ్చేమో చూడండి.

ఈ ఆటకి ముగ్గురు పిల్లలు లేక రెండు జట్ల ఆటగాళ్లు కావాలి. సులువుగా ఉండటానికి ముగ్గురు పిల్లల్ని తీసుకుందాము.

ఆ.గా 1 , ఆ.గా 2 , మూడవది తోటరాముడు

ఈ ఆటలో ముఖ్య ఉద్దేశం కొన్నే కొన్ని ముందే అనుకున్న పదాలు మాత్రమే చెబుతూ కళ్ళకి గంతలు కట్టుకున్న తోటరాముడు ని ఒక చోటనుండి బంగారం దెగ్గరికి తీసుకెళ్లాలి మరొక ఆటగాడు ముందే నిర్ణయించుకుని కొన్ని అడ్డంకుల్ని కల్పించాలి

ఉదాహరణకి ఆట మొదలయ్యేముందు అనుకున్న పదాలు ..

1. రెండు అడుగులు ముందుకెళ్లు [లేక ఆగే దాకా]

2. ఆగు

3. కుడి వైపు తిరుగు

(ఈ పదాలని మెల్లిగా పెంచొచ్చు, మరింత శక్తిని ఇవ్వొచ్చు ఉద :అయ్యేదాకా , అయితే కుడి వైపు తిరుగు )

అలాగే ఆ.గ 2 కి అందుబాటులో వున్నా అడ్డంకులు

1. లోయ

2. గోడ

3. మెట్టు

4. బంగారం

ఇప్పుడు తోటరాముడి కళ్ళకి గంటలు కట్టాలి , ఆ.గ 2 ముందుగానే అడ్డంకులు ఎక్కడ ఉన్నాయో పెట్టాలి (మేము ఇంట్లో గిన్నెలు పెన్నులు పెట్టుకున్నాము ) ఇప్పుడు ఇక ఆ.గ 1 వున్న అతి కొన్ని పదాలతో ఆ అడ్డంకుల్ని దాటించి తోటరాముడ్ని బంగారం దెగ్గరికి చేర్చాలి

దీనివల్ల పిల్లలు గోల చెయ్యకుండా ఆడుకోవటమే కాదు అతి కొన్ని సూచనలతో పనులు ఎలా చెయ్యొచ్చో ఆలోచించగల్గుతారు.

మీ అభిప్రాయాలని నాతో పంచుకోండి

18, జులై 2020, శనివారం

Data Structure -దత్తాంశ విధానం

దత్తాంశ విధానం / దత్తాంశ రచన

ప్రోగ్రామింగ్ కోర్సు లో చేరగానే మిమ్మల్ని ఇబ్బంది పెట్టే విషయాల్లో డేటాస్ట్రక్చర్ ఒకటా? ఆలా అయితే ఈ రోజు మాట్లాడే విషయం మీకు ఉపయోగపడగలదు

మీ దెగ్గర వున్న విషయాన్ని ఏ విధంగా మీరు సమకూర్చుకున్నారో దాన్నే డేటా స్ట్రక్చర్ అంటారు .. అంతకు మించి ఇందులో పెద్ద విషయం ఏమీ లేదు. ఉదాహరణకి మీరు ఒక గ్రంథాలయానికి వెళ్లారు అనుకోండి మీకు కావాల్సిన పుస్తకం ఆ లక్షలాది పుస్తకాలలో ఎలా వెతుకుతారు ? రచయిత పేరో లేక పుస్తకం పేరుతోనో ఒక క్రమ పద్దతిలో అక్కడ పుస్తకాలని అమర్చడం వాళ్ళ మీరు సులువుగా మీకు కావాల్సిన పుస్తకాన్ని తీసుకోగలిగారు. అలా కాక ఒక కుప్ప లాగ పేర్చారనుకోండి అప్పుడు ?

మరొక ఉదాహారణ ఒక మందుల కొట్టు యజమాని మీరు డాక్టర్ రాసిన మందుల చీటి చూడగానే ఫలానా అర దెగ్గరికి వెళ్లి మీకు కావాల్సిన మందో లేక అలాంటి జెనెరిక్ మందునో మీకు ఇస్తాడు . ఆ వ్యక్తికి ప్రతి మందు ఎక్కడ ఉందో తెలుసా లేక సులువుగా వెతకటానికి అనువుగా మందుల్ని అమర్చాడా ?

అలాగే నిజజీవితంలో ఎన్నో విషయాలు ఒక పద్దతి ప్రకారం సమాచారాన్ని/వ్యక్తుల్ని అమర్చటం వల్ల సులువవుతాయి.

పుస్తకాలు, మందులు, సినిమా టిక్కట్ల క్యూ, చెత్త సామాన్ల వాడి కాయితాలు గుట్ట ఇవ్వన్నీ ఎదో పని సులువుగా చెయ్యటానికి మార్గాలే . అలానే ఈ విషయాలని కంప్యుటర్లో నిక్షిప్తం చేసుకునేటప్పుడు సులువుగా ఆ సమాచారంతో పని చెయ్యటానికి వాడే మార్గాలకే పెట్టిన పేరు డేటా స్ట్రక్చర్స్

వాటి పేర్లు, వాటిని ఎలా ప్రోగ్రాం చెయ్యాలి అనేవి పక్కన పెడితే ముందుగా వాటిని ఎలా వాడాలో తెలుసుకుంటే ఉపయోగం ఎక్కువ . కార్ నడపాలంటే ఎలా తయారు చెయ్యాలో తెలియాల్సిన అవసరం లేదు కదా !

సినిమా క్యూ లో మొదట వచ్చిన వాడికి మొదటి టిక్కెట్టు , దీనినే (first in first out ) అంటారు , ప్రింటర్ లో నుంచి వచ్చిన పేజీలు ఒక దాని మీద ఒకటి పెడితే మొదటి పేజీ అన్నిటికంటే ఆఖరున వుంది పోతుంది అందుకే కాయితాలు తిరగతిప్పి పెడతాము ఒక దాని మీద ఒకటి .. ఒక రాసి లాగ దీన్నే Stack అంటారు .. ఆఖరున పెట్టినది మొదటి తియ్యగలం .. చెత్త పుస్తకాలవాడు పుస్తాకాలు ఒకదానిమీద ఒకటి గుట్టగా పెడతాడు . గ్రంధాలయం వాడు అవే పుస్తకాలని క్రమ పద్దతిలో పెడతాడు.

ఒక పెద్ద పుస్తంలో విషయాలు సులువుగా వెతకటానికి విషయం సూచి (టేబుల్ ఆఫ్ కంటెంట్స్) లో మనకి కావాల్సిన పేజీ కి వెళ్ల చ్చు మీ సమాచారాన్ని సులువుగా వెతకటానికి ఒక dictionary లేక hashmap లాంటి డేటా స్ట్రక్చర్ వాడచ్చు

మీ వంశ వృక్షం ఒక లాంటి సమాచారాన్ని సులువుగా రాయటానికి ఉపయోగ పడుతుంది. మీ నోట్ బుక్కు మరొక రకమయిన సమాచారాన్ని నిక్షిప్తం చేసుకోగలదు

ఈ విధంగా మీ సమాచారాన్ని వాడే విధానం బట్టి మీరు నిక్షిప్తం చేసుకునే విధానం మారుతుంది. ఈ పద్దతులే డేటా స్ట్రక్చర్స్

12, జులై 2020, ఆదివారం

అక్షరం - immutability

అక్షరం - immutability ?
అక్షరం.. క్షరం కానిది ...మారనిది మార్పు లేని ప్రోగ్రాములు వల్ల ఉపయోగం ఏంటి ? మార్పు సహజం .. అనివార్యం.. కానీ కంప్యుటర్ ప్రొగ్రాముల్లో మార్పులు మన చెప్పుచేతల్లో ఉంటే వాటి ఖచ్చితత్వాన్ని గుర్తించటం సులువు .. కాని పక్షంలో తల నొప్పులు తెచ్చి పెడతాయి.

Vijay Gudimella · అక్షరం - immutability

4, మే 2020, సోమవారం

కాఫ్కా అంటే ?

కాఫ్కా ఎందుకు ఉపయోగిస్తారు ?
ఒక సరదా ఉదాహరణతో తెలుసుకోవటానికి ప్రయత్నిద్దాం

Vijay Gudimella · kafka- కాఫ్కా అంటే ?

11, ఏప్రిల్ 2020, శనివారం

మైక్రో సర్విస్ అంటే?

అది అన్ని సమస్యలకి సమాధానమా ?
వీటి లాభాలు కష్టనష్టాలు ఏంటి ?

ఈ పాడ్ కాస్ట్ లో తెలుసుకుందాం

25, మార్చి 2020, బుధవారం

టైం లేదు నేర్చుకోటానికి

కరోనా కర్ఫ్యూని సరికొత్త విషయాలు నేర్చుకోవటానికి ఉపయోగించవచ్చు

సమాచారాన్ని అర్ధం చేసుకుంటే పరిస్థితులు అర్ధం చేసుకోవచ్చు ప్రస్తుత కరోనా మహమ్మారిని అంతం చెయ్యటానికి ఇంట్లోనే చాలా మంది ఉంటున్నాము దాని వల్ల  కాస్త ఇబ్బందులు పడుతున్నా బస్సులు రైళ్లల్లో ప్రయాణాలు తగ్గటం వల్ల పని తరవాత కాస్త సమయం  లభిస్తుంది దానిని సినిమాలు గట్రాలతో  పూర్తిగా నింపివేయకుండా మనకి మన జీవితంలో ఏదన్నా ఉపయోగపడేలాగా ఉపయోగిస్తే బోలెడు లాభాలు ఉంటాయి. టైం లేదు నేర్చుకోటానికి అనుకునే మనలాంటి వాళ్లందరికీ ఇది ఒక గొప్ప అవకాశం.

ఎటువంటి ప్రోగ్రామింగ్ లాంగ్వేజ్ అయినా కూడా సమాచారాన్ని అర్ధం చేసుకోవటానికి కొన్ని ఉపకరణాలు ఇస్తుంది. జావా , స్కాలా , క్లోజర్ , పైథాన్ ఏది నేర్చుకోవాలన్న ఇదొక మంచి సమయం. కరోనా వైరస్ వల్ల ఇంట్లో  వున్నాం కాబట్టి ఆ వైరస్ సమాచారంతోనే నేర్చుకోవాలనుకుంటే మీకు కావాల్సిన సమాచారం సి ఎస్ వి రూపంలో ఇక్కడ పొందవచ్చు . ఇవన్నీ ఉచితంగానే లభిస్తాయి

https://data.humdata.org/dataset/novel-coronavirus-2019-ncov-cases

ప్రతి రోజు ప్రతి దేశంలో ఎన్ని కేసులు నమోదు అయ్యాయో అలాగే ఎంత మంది దీని బారిన పడి  మృతి చెందారో లాంటి బోలెడు సమాచారం లభిస్తుంది .

వీటితో మీరు
1. ఎక్సెల్ లాంటి టూల్ ఉపయోగించి ఛార్ట్స్ వేసి చిత్రాల రూపంలో సమాచారాన్ని అర్ధం చేసుకోవచ్చు
2. ఒక డాటాబేస్ లో ఈ సమాచారాన్ని ఉంచి ఎస్ . క్యు . ఎల్ ( SQL ) ద్వారా సమాచారాన్ని అర్ధం చేసుకోవచ్చు
3. పైథాన్ లాంగ్వేజ్ ద్వారా జ్యుపిటర్ నోటుబుక్కు లో సమాచారాన్ని విశ్లేషించవచ్చు , అది ఎలా చెయ్యాలో నేర్చుకోవచ్చు

మీరు ఎలా ఈ లాక్ డౌన్ సమయంలో కొత్త విషయాలు నేర్చుకున్నారో నేర్చుకుంటున్నారో నాతొ పంచుకోండి
వచ్చే పాడ్ కాస్ట్ లో ఆ విషయాలు మీ అభ్యంతరం లేకపోతే మీ పేరుతో ప్రస్తావిస్తా

ఆరోగ్యం జాగ్రత్త

8, మార్చి 2020, ఆదివారం

Distributed computing/processing[వితరణ వ్యవస్థ]

[వదామి అనే నా బ్లాగ్లోనుంచి ఇక్కడ పోష్ట్ చెయ్యటమయినది ]
ఒక కంప్యుటర్లో పని చేసే ఒక విధి  (ప్రోగ్రాం) రక రకాల ప్రొగ్రామింగ్ భాషలలో రాయొచ్చు . అది అర్ధం చేసుకోవడం కూడ పెద్ద కష్టం కాదు . సాధరణంగా మనదెగ్గర వున్న ఒక కంప్యుటర్లో ఈ విధి పనిచేస్తుంది  కాబట్టి రాయటం మరియు మార్పులు చెయ్యటం కూడ సులువు. ఒక వేళ మనం రాసిన విధి పని చెయ్యటానికి ఒకటికన్నా ఎక్కువ కంప్యూటర్లు కావాలనుకోండి  అప్పుడు మనం రాసిన విధిని డిష్ట్రిబ్యుటెడ్ అంటారు అంటే ఒకటి కన్న ఎక్కువ భాగాలుగా విభజించి పని చెయించటం అన్నమాట .

ఒక కంప్యుటర్లో పని చేస్తున్న విధి మరొక కంప్యూటర్లో వున్న విధితో కలిసి పని చెయ్యాలంటే ముఖ్యంగా కావల్సినవి
1) ఆ రెండు కంప్యుటర్లకి అవి ఎక్కడ ఏ పేర్లతో వున్నయొ తెలియటం
2) ఆ రెండు కంప్యూటర్లకి అర్ధమయ్యే ఒక భాష (ప్రోటోకాల్)
3) ఒక వేళ ఒకటి కన్నా ఎక్కువ కంప్యూటర్లు కలిసి పని చెయ్యాల్సి వస్తే వాటిని అనుసంధాన పరచటానికి నిజ జీవితంలో లాగానే ఒక కంట్రోలర్ లేక మాస్టర్

ఈ విషయాలుతెలుసుకుంటే  మనం ప్రస్తుతం వాడుకలో వున్న చాలా టెక్నాలజీలని (ఇంకా పదాలని) సులువుగా అర్ధం చేసుకోగలం

ఉదాహరణకి కొన్ని
1) అర్.పి.సి ని తీసుకోండి రెండు (లేక చాలా) కంప్యూటర్లలో వున్న విధులు మాట్లాడుకోవటానికి వాడే భాష రిమోట్ ప్రొసీజరల్ కాల్
2) సర్వీస్ డిస్కవరీ : ఒక్కో కంప్యుటరుకీ మరొక కంప్యూటర్ ఎక్కడ వుందో దాని ఆచుకీ తెలియజేసే ఒక ప్రక్రియ/విధానం
3) హెచ్ టి టి పి : మీ ఇంటర్నెట్ బ్రౌసర్ మరొక కంప్యుటర్లో [సర్వర్ ] వున్న ఒక విధితో మాట్లాడటానికి వాడే భాష ఈ హెచ్ టి టి పి
4) మాప్/రెడ్యూస్ : మీ సమాచారాన్ని వందలాది మెషిన్ల మీద కొంచం కొంచం ప్రాసెస్ చేస్తూ కావాల్సిన సమాచారాన్ని పొందగలిగే వ్యవస్థ

ఇలా ఇంకెన్నెన్నో ప్రత్యేకమయిన అవసరాలకోసం ప్రత్యేకమయిన ప్రోటోకాల్స్/టూల్స్   తయారు చేశారు

1, మార్చి 2020, ఆదివారం

A programming language in telugu [తెలుగులో ప్రోగ్రామింగ్ లాంగ్వేజ్ ]

తెలుగులో ప్రోగ్రామింగ్ లాంగ్వేజ్
అసలు ఇది సాధ్యపడే విషయమేనా ?
ఒక వేళ సాధ్యపడితే దీనివల్ల ఎమన్నా ఉపయోగం వుందా ?

దీని గురించి చాలా కాలంగా ఆలోచిస్తున్నాను , తప్పకుండా తెలుగు మాట్లాడే వాళ్ళకి తెలుగులోనే ప్రోగ్రాం రాయటం మరియు తెలుగులో ఆలోచించటంవల్ల వాళ్ళు పరిష్కరిద్దామనుకునే సమస్యలకు సులువయిన జవాబు లభించే అవకాశం వుంది.

ప్రతి ప్రోగ్రామ్ అమెరికాలోని ఒక సంస్థకి ఉపయోగపడే సమస్యని పరిష్కరించేది గా ఉండక్కర్లేదేమో, అలాగే ప్రతి ప్రోగ్రామర్ బిటెక్ చేసిన ఒక సాఫ్ట్వేర్ కూలి అవ్వక్కర్లేదు కదా.

ఒక సాధారణ షాప్ యజమాని తన రోజువారీ కార్యకలాపాల కోసం ఒక ప్రోగ్రాం రాసుకోగలిగితే ? చక చకా వాట్సాప్ వాడే టిఫిన్ సెంటర్ బాబాయి తన పనులకోసము ఒక చిన్న మొబైల ప్రోగ్రామ్ రాసుకోగలిగితే ?
ఇలా రాయటానికి ఏదన్నా పెద్ద ఇంజనీరింగ్ అవసరమా ? అసలు ప్రోగ్రామింగ్ అనేది కష్టమయిన పనేనా ?

నేను కేవలం తెలుగు మీడియం గురించి మాట్లాడట్లేదు ఒక భావాన్ని కంప్యూటరుకి సులువుగా వ్యక్తపరిచి కావలసిన పని చేయించుకోగలిగితే ఎంత మంది జీవితాలని ప్రభావితం చెయ్యగలం అని ఆలోచిస్తున్నాను

అసలు తెలుగులో ప్రోగ్రామ్ రాయటం ఒక వేళ కుదిరితే అది చూడటానికి ఎలా ఉంటుంది ? ప్రస్తుతం ఇంగ్లీషులో వున్న అన్ని ప్రోగ్రామింగ్ లాంగ్వేజస్ కి ఈ తెలుగు ప్రోగ్రామింగ్ కి ఎమన్నా వ్య త్యాసం వుంటుందా ?

మరెందుకు ఆలస్యం ? ఒక సారి అలాంటి ప్రోగ్రామింగ్ భాషని ఊహించి చూద్దాం

దీనికోసం అందరికి సులువుగా తెలిసిన జావా/జావాస్రిప్ట్ లాంటి ఒక ఊహాజనిత ఇంగ్లిష్ ప్రొగ్రామింగ్ లాంగ్వేజిని ఈ తెలుగు ప్రోగ్రామింగ్ భాషకి పోల్చి చూద్దాం

అలాగే ఈ ప్రోగ్రామింగ్ చేసేది మన కిరాణా కొట్టు సుధీర్, అతనికి కొన్ని చిన్న చిన్న ప్రోగ్రామింగ్ అవసరాలు రావొచ్చు

సమస్య

వ్వాట్సాప్ లో వచ్చిన ప్రతి మెస్సేజు చూసి అందులో కనుక రైస్ [బియ్యం] ప్రసక్తి 10 సార్లకన్నా ఎక్కువ ఉంటే వెంటనే తన తమ్ముడికి ఒక మెసేజ్ పెట్టాలి .. సరుకు పెంచుకోటానికి

ఇందుకోసం getMessagesFromWhatsapp అనే ఒక సాధనం [utilitiy ] వుంది అనుకుందాం.

ఇది జావా లాంటి సాధారణ లాంగ్వేజస్ లో ఇలా ఉండొచ్చు

var messages = getMessagesFromWhatsapp()

var riceCount = 0;

for(var i=0;i<messages.length;i++) {

if(messages[i] === 'rice' ) {

riceCount = riceCount + 1;

}

if( riceCount > 10 ) {

sendMessage("More rice")

}

ఇది తెలుగులో ఇలా ఉండొచ్చు

getMessagesFromWhatsapp() మెసేజులు అనుకో

0 బియ్యం అనుకో

మెసేజులు లో ప్రతి మెసేజు తో

బియ్యం కానీ రైస్ కానీ అయితే బియ్యం లెక్క పెంచు

బియ్యం 10 దాటితే "బియ్యం తే" అని మెసేజ్ పెట్టు

ఈ ఊహజనిత ప్రోగ్రాముకి ఇంగ్లీషు ప్రోగ్రామ్ కి తేడా పెద్దగా లేదు కానీ ఈ తెలుగు ప్రోగ్రాములో విషయం చాల సులువు అని తెలుస్తోంది కాదు. నేను నీలం రంగులో పెట్టినవి తెలుగు ప్రొగ్రమింగ్ లాంగ్వేజీ కి సంబంధించినవి

ఇలాంటి ప్రోగ్రామింగ్ లాంగ్వేజ్ తయారు చేయగలమా ? చెయ్యొచ్చు కాస్త సమయం కేటాయించాలి కానీ తప్పకుండ చెయ్యొచ్చు

నాతొ ఎవరన్నా కలిసి పని చెయ్యాలి అని అనుకుంటున్నారా .. నన్ను సంప్రదించండి . ప్రోగ్రామింగ్ అందరికి అందుబాటులోకి తీసుకురావచ్చు .. విఫలమయినా కూడా నష్టంలేకుండా ప్రొగ్రమింగ్ లాంగ్వేజ్ డిసైన్ గురించి నేర్చుకోవచ్చు

Authentication and Authorization [సాక్ష్యం అధికారం ]

అధికారం సాక్ష్యం
ప్రతి ప్రొగ్రమ్మర్ ఎప్పుడో అప్పుడు తను రాస్తున్న ప్రొగ్రాం ని ఎవరు వాడాలో ఎవరు వాడకూడదో నిర్నయం తీసుకోవాల్సి వస్తుంది ..

Authentication Authorization గురించి అవగాహన పెంచుకుందాం

26, డిసెంబర్ 2020, శనివారం

ప్రోక్సీ , రివర్స్ ప్రోక్సీ అంటే ఏంటి

22, నవంబర్ 2020, ఆదివారం

ఉత్పలమాల కి దీనికి ఏంటి సంబంధం ?